Layla M.

De duidende commentaren begonnen toen bleek dat de Parijse aanslagplegers van november vorig jaar niet uit het buitenland kwamen, maar in Frankrijk geboren en getogen waren. Het ‘rot’ bleek in de eigen samenleving te zitten. Toen kwam de Brusselse wijk Molenbeek in beeld, en mocht Beatrice de Graaf bij De Wereld Draait Door verkondigen dat Nederland een veel beter ‘achterstandswijkbeleid’ voert dan Frankrijk of België. Wij hebben niet van die gigantische slums waar de politie niet durft te komen en waar geen nationale taal gesproken wordt.

Kan wel zo zijn, maar hoe komt het dan dat er toch een paar honderd Hollandse jihadisten de grens over zijn gegaan? Voor de tevreden salonsocialisten mocht de aantrekkingskracht van het kalifaat van ISIS dan onbegrijpelijk zijn, maar zij was – en is – een realiteit.

In Layla M. wordt die Nederlandse situatie belicht. De film is een psychologisch drama, dat laat zien hoe een Nederlands meisje op de toppen van haar puberteit de lokroep van het kalifaat beantwoordt. Want in Layla M. is radicalisering een fase in de puberteit.

Terror in Amsterdam-West

Amsterdam-West blijkt het Nederlandse equivalent van Molenbeek te zijn. Layla, een intelligente, koppige en goedgebekte 17-jarige met Marokkaanse ouders, is in Amsterdam geboren. Ze zit op de middelbare school en kijkt naar Ajax. Ze heeft een lieve moeder en een rechtvaardige – maar starre – vader. Maar Layla is ook een idealist en spreekt zich voortdurend uit tegen het onrecht dat ze om zich heen ziet. Racisme op straat, anti-islam sentiment in de westerse politiek, het ‘wij-jullie’-denken. Om een punt te maken laat ze zich fotograferen met een boerka aan.

Layla heeft het niet slecht, maar de oorzaken van haar woede zijn overtuigend. Waar komt het toch vandaan, dat moslimpje pesten? (De landelijke politiek doet hier aan mee. Het recentelijk in de Tweede Kamer bediscussieerde verbod op het dragen van boerka’s in de publieke ruimte raakt naar schatting 200 tot 400 vrouwen in Nederland die dat soort kleding dragen). Een breekpunt is wanneer Layla en haar radicale kompanen een samenscholingsverbod wordt opgelegd. Later, tijdens een voetbalwedstrijd in de buurt, wordt vredig met een aantal politieke leuzen op borden gedemonstreerd. De gemeente is echter meedogenloos en het ‘protest’ wordt hardhandig weggevaagd met inzet van ME-busjes en een helikopter. Je vraagt je af: is dat nou echt nodig? En gebeurt dit nou echt?

Je beseft pas echt hoezeer Layla van het gebaande pad afslaat tijdens een intiem gesprek met haar moeder. Zij probeert een boze Layla gerust te stellen: “Nog een paar maanden en dan ben je van ons af, dan mag je op jezelf gaan wonen, studeren, reizen, je eigen keuzes maken”. In ruil voor haar lieve woorden wordt ze door haar dochter uitgelachen. Layla wil veel dingen: wonen in een Arabisch land, leven volgens de aanwijzingen van de profeet, mensen helpen. Maar niet brallend met kaaskoppen op ski-vakantie.

Een beetje begrip

Een ander omslagpunt komt wanneer Amsterdam verlaten wordt en Layla zich volledig in de door haar geïdealiseerde wereld begeeft. Dan wordt haar puberale weerbarstigheid pas echt op de proef gesteld. Tekenend daarvoor is de scène waarin Layla naar huis belt, nadat ze net het land verlaten heeft. Zonder kwade bedoelingen verlangt ze “een beetje liefde en begrip” van haar moeder, maar die blijkt de AIVD ingeschakeld te hebben. Diep teleurgesteld en misnoegd hangt ze op. Dit is even geen geradicaliseerde jongere of gevaar voor de staatsveiligheid, maar een hunkerend kind.

De film heeft ook wat te zeggen over feminisme. De Nederlandse cultuur, waarbij het normaal is dat een meisje studeert en arts kan worden, botst frontaal met de getoonde extreme interpretatie van de Koran, waarbij de rol van de man centraal staat en de vrouw vooral wacht tot hij thuiskomt.

Coming of age

Layla M. is een uitgesproken politieke film, maar kiest geen kant. Layla spreekt haar angst uit voor Wilders, en terecht. Het is duidelijk hoe het demoniseren van ‘moslims’ en ‘Marokkanen’ haar beangstigt. Maar ze blijkt zelf ook vatbaar voor abstracte denkbeelden, waarvan je liever niet over de uiterste consequenties wil nadenken, zoals ze zelf ook zal ervaren.

Regisseur Mijke de Jong heeft zich in haar onderwerp verdiept. Ze heeft gesproken met jongens en meisjes, mannen en vrouwen zoals Layla. Haar schets van Layla’s Amsterdam-West voelt authentiek. De dialogen lopen niet allemaal even natuurlijk, maar dat wordt grotendeels verholpen door het ijzersterke acteerwerk. Layla’s steeds heviger escalerende radicalisering blijkt een effectieve spanningsboog. En terwijl de film zeer actueel is en de kijker tot politiek denken aanzet, is het in de eerste plaats een meeslepend coming of age-verhaal.

Layla is een intelligente 17-jarige op zoek naar een omgeving, die haar accepteert zoals ze is. Die omgeving denkt ze te vinden bij een radicale groep jonge moslims. Iedere ouder is op zijn hoede voor ‘foute vrienden’, en dit is er een schoolvoorbeeld van.

 

Geschreven door Bastiaan Loopstra & Luuk Hendrix

 

Verder hebben we ook een fotoserie die geinspireerd is op Layla M., bekijk deze hier

 

Luuk Hendrix (LA RIOT)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s