Shirley

Voor haar ontmoeting met de horrorschrijfster raakt de jonge vrouw Rose – echtgenote van Fred – al in de ban van Shirley Jackson tijdens het lezen van haar brute verhaal ‘The Lottery’, in The New Yorker. Het stel is onderweg naar Bennington, het kleurloze stadje waar Fred als onderwijsassistent voor Shirley’s echtgenoot Stanley, professor aan de universiteit, gaat werken. Het jonge koppel is uitgenodigd om bij Shirley en Jackson te verblijven totdat ze iets voor zichzelf hebben gevonden. Hoewel Rose zich bij aankomst niet helemaal op haar gemak voelt bij het stel thuis, toont ze haar fascinatie met het door haar geschreven verhaal en vertelt ze Shirley dat ze het thrillingly horrible vond. Tijdens het eerste etentje met de twee stellen samen begint Shirley over de zwangerschap van Rose. Dit valt bij het jonge stel rauw op hun dak gezien de twee dit voor zich wilden houden. Het provocerende en ongepaste gedrag van Shirley zet een gespannen toon voor de sfeer in huis. Na het bijwonen van een van Stanley’s colleges vraagt de professor Rose en Fred om een gunst; of ze thuis wat klusjes uit handen willen nemen zodat Shirley zich kan focussen op het schrijven. Fred laat zich afleiden door studentes en deze last valt als vanzelfsprekend op Rose’s schouders. Zij zal veel thuis zijn en helpen met huishoudelijke taken en een oogje toezien op Shirley, die door periodes van depressie en een writer’s block al maanden het huis niet uitkomt.

In Shirley – geregisseerd door Josephine Decker – maken we het kwellende en meeslepende schrijfproces mee van Shirley, die een roman schrijft over de mysterieuze vermissing van een jonge vrouw uit Bennington. Hoewel Shirley een lastig en onvoorspelbaar karakter heeft, is Rose sterk door haar geboeid. Doordat de twee zoveel samen zijn ontstaat er een moeilijk te bevatten maar bijzondere band tussen hen. De twee dwalen af van de realiteit in hun obsessie met het verhaal en elkaar. Door de geheimzinnigheid en spanning die de film sturen, bouwt zich erotische spanning op tussen Rose en Shirley. Het camerawerk is essentieel voor de onthutsende kijkervaring, waarbij realiteit en illusie verworven raken in elkaar. Het sleept je mee en toont de kijker details die bepaalde personages in de film juist niet mogen zien. Hierdoor krijg je het gevoel alsof je meedoet aan een samenzwering tussen Shirley en Rose. 

De onderhuidse manieren waarop ongelijkheid tussen mannen en vrouwen zich in de film afspelen, liggen er voor de kijker juist dik bovenop. Het zijn dingen als het miskent en gekleineerd worden door haar echtgenoot Stanley, en het ontegenzeggelijke feit dat Rose een stap terug neemt om ruimte te maken voor Fred’s carrière. Het is daarom ook bevredigend om te zien hoe Rose en Shirley worden onderschat door hun echtgenoten. De onderonsjes en geheimen die de twee met elkaar delen drijven de spot met hun echtgenoten die, ondanks dat zij hun vrouwen niet echt zien en begrijpen, wel vinden dat zij het recht hebben op hun complete open- en eerlijkheid. 

Binnen de bekrompen normen en gedragsregels van het stadje Bennington gedurende de jaren veertig, valt Shirley met haar onwenselijke gedrag en psychische problemen totaal buiten de boot en wordt ze door haar omgeving –  vooral door de vrouwen – voor gek verklaard. In Shirley wordt het pijnlijk duidelijk hoe je als vrouw niet buiten de smalle lijntjes mag kleuren, en hoe Shirley’s unieke auteurschap als negatief wordt beschouwd. Hoewel dit te wijten is aan de tijdsgeest en de sterke patriarchale tradities daarbinnen, bevat de film genoeg elementen die ook in de hedendaagse samenleving erg herkenbaar zijn. Het onderschatten van vrouwen bijvoorbeeld, is een defect wat de maatschappij nog steeds niet heeft afgeleerd. 

Actrice Elisabeth Moss speelt Shirley, en zet een personage neer die de kijker verwart, maar bovenal intrigeert. Haar personage is ambigu: ze wekt verwarring en ergernis op, maar als kijker verlang je ernaar dat ze slaagt. Ze is ongrijpbaar en complex, en eigent zich haar slechte imago toe door zichzelf een witch te noemen, zodat de veroordelende mensen uit Bennington dat niet meer hoeven te doen. Het zijn van een witch krijgt nieuwe betekenis in Shirley: die van een onbegrepen, autonome vrouw. 

Geschreven door Gaia van Maanen

gaiavanmaanen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s