The Other Side of Hope

De vluchteling is een steeds wederkerende figuur: in de krant, op tv en in films behoort hij sinds een paar jaar tot de orde van de dag (zie ook de recente films Fuocoammare en Mediterranea). Een uitgemolken thema? Niet als het aan de Finse regisseur Aki Kaurismäki ligt. Met zijn film The Other Side of Hope brengt hij het lot van de vluchteling op geheel eigen wijze in beeld.

Na een lange reis die hij verscholen in de krochten van een kolenschip heeft doorgebracht, arriveert de Syrische Khaled in de Finse hoofdstad Helsinki. Hij is hier per toeval terechtgekomen – elk Europees land was beter geweest dan zijn vaderland, waar nog altijd oorlog woedt. Zijn nieuwe omgeving had echter niet veel verder van hem af kunnen staan: de norse Finnen zijn lang niet altijd even verwelkomend en de grauwe, duistere stad biedt weinig aanleiding tot vrolijkheid. Een bluesspelende straatmuzikant is een van de weinigen die de pas gearriveerde Syriër begroet.

Naast Khaled volgt The Other Side of Hope ook de Finse zakenman Wikström, die een restaurant overneemt. Deze humeurige, maar welwillende figuur trekt zich het lot van Khaled aan en helpt hem voet aan de grond te krijgen in zijn nieuwe verblijfplaats. Ondanks de enorme culturele kloof die hun leefwerelden scheidt, ontstaat er een bijzondere kameraadschap tussen de twee.

Hoewel Kaurismäki zeer actuele thematiek aansnijdt, voelt The Other Side of Hope eerder ouderwets dan modern aan. Soms is het net of de tijd sinds de jaren ’60 heeft stilgestaan. Zo rijdt Wikström rond in een zwarte oldtimer, staat er een jukebox in het restaurant en zijn de personages voortdurend gehuld in sigarettenrook. Dit levert een unheimische sfeer op, die onderstreept wordt door de bizarre verschijning van de kok van het restaurant die onder de spinnenwebben zit als men hem slapend in de keuken aantreft, alsof hij daar al jarenlang zo staat.

Kaurismäki brengt elke scène nauwkeurig en berekenend in beeld; niets in de film lijkt toevallig. Vaak ogen de sets als een toneel: een groep mannen pokert tegen een zwarte achtergrond en net als in een theater is er geen zuchtje wind dat de rook van hun sigaretten de andere kant op doet waaien.

Ook het acteerwerk is tot in detail nauwkeurig gechoreografeerd. De acteurs bewegen zich door de ruimte alsof ze geometrische lijnen op de vloer volgen en iedere beweging is uitgekiend. Het resultaat zijn ordelijke en surreële beelden. Zo staan de vier personeelsleden van het restaurant op meerdere momenten in een keurig rijtje achter elkaar als de eigenaar van het restaurant hen toespreekt.

Opvallend in deze schijnbaar grimmige film is de humor, die nooit de boventoon voert maar wel continu aanwezig is. The Other Side of Hope zit vol met droge opmerkingen en absurde situaties die de naargeestige stemming iets verlichten. Een van die komische momenten is als een restaurantmedewerker Khaled opmeet terwijl hij stofzuigt, om te kijken of hij in de koelcel zou kunnen slapen (hier zou de vreemdelingenpolitie hem niet vinden).

De vraag die rest is of Kaurismäki’s markante stijl wel toereikend is om het gewichtige thema immigratie eer aan te doen. Omdat het onderwerp in zo een kunstmatig ogende samenhang is gebracht, dreigt de essentie ervan zoek te raken. Kan een film die zo geabstraheerd is van de werkelijkheid wel recht doen aan het leed van zo veel vluchtelingen die in Europese steden als Helsinki daadwerkelijk een nieuw bestaan proberen op te bouwen?

Geschreven door Emily Rhodes

Zie hier de foto’s van onze voorpremière van The Other Side of Hope! 

Emily

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s